België’s beste hoppige bieren.


20 juni 2017

Hop is één van de vier basis elementen van bier. In de middeleeuwen, nog voor pasteurisatie was uitgevonden, werd het gebruikt als natuurlijk conserveermiddel. Enkel de bloem wordt gebruikt in het brouwproces en word vandaag de dag enkel nog gebruikt als een aromaat, om ene bittere of fruitige toets te geven aan het bier. Om het te bewaren wordt het gedroogd en dan opgeborgen in koelcontainers (moet snel gebruikt worden) of het word omgevormd in pellets, zoals u kan zien in de afbeeldingen hieronder, en dit verlengd de houdbaarheid van de hop.

Wij selecteerden twee geweldige hoptelers die daarbij ook nog eens brouwer zijn.
1. La Sambresse, Erquelinne, België. In april bezocht wanneer de hopzaden worden geplant.
2. De Plukker, Poperinge, België. Bezocht in september tijdens de oogst.

 

1.La Sambresse

“De meerderheid van de hedendaagse brouwers zullen falen! Ik weet het zeker!” roept Alain vol vrolijk terwijl het bier dat hij die ochtend dronk zijn werk begint te doen, en het is nog maar 11 uur ’s ochtends. Hij gaat zelfs verder, “ze hebben geen idee wat hard en oprecht werk is. Hun bier zit vol met allerlei chemicaliën, kleurstof en conserveermiddel! Zo’n dingen gebeuren hier niet! Al onze bier zijn organische geproduceerd met lokale ingrediënten, noch gepasteuriseerd, noch gefilterd,” zegt hij wijzend naar vers geplante hopveld aan de overkant van de straat.”
 
Alain is de oprichter en manager van unieke brouwerij genaamd “La Sambresse”. Deze kleine brouwerij bevindt zich in wat vroeger de lokale bakkerij was van het dorp Erquelinne, op ongeveer een uur rijden van Brussel. Wanneer je binnenwandelt zijn de tafels zo opgesteld dat bezoekers gemakkelijk kunnen binnen komen en het assortiment aan hapjes en bier kunnen proeven. Het doet er denken aan een typisch Belgische taverne: decadent doch warm en verwelkomend.
Eens voorbij de voornaamste eetruimte bevind je je in de keuken waar het eten en bier worden bereid voor ze de zaal in gaan. De enige tafel in de keuken dient ook als de lokale ontmoetingsplek voor vrienden en familie van de brouwerij. Het is vanzelfsprekend dat het er altijd bruist van het leven en moppen er even vaak de ronde doen als het gelach dat erop volgt.

Alain verwelkomt me, nodigt me uit aan tafel en biecht meteen op: “Ik ben niet mijn leven lang een brouwer geweest. In een vorig leven was ik leerkracht, en besloot toen om mijn ontslag te geven en te beginnen brouwen.” Hij voegt er aan toe dat zijn brouwerij een lokale ontmoetingsplek is voor zowel de dorpelingen als mensen daarbuiten, de meesten daarvan van het nabije Frankrijk, “Maar iedereen is welkom! Zelfs Vlamingen!” verkondigt hij met een grote Vlaamse vlag op zijn schoot.
“Ik ben van Frankrijk” voegt Jean-Claude hier aan toe, die tot nu toe stil was. “Zo ben ik verslaafd geworden aan deze plek! Toen mijn zoon 40 werd wou ik hem iets speciaal cadeau doen en toen belandde ik per ongeluk hier. Toen ik erachter kwam dat dit een brouwerij was vroeg ik Alain om voor mijn zoon te brouwen. Sindsdien verzorg ik alle mechanische en elektrische delen van de brouwerij.”
Ik merkte op dat twee tafelgenoten er langer over deden om de grappen van Alain en zijn vrienden te begrijpen. Na wat navraag kwam ik er achter dat het Canadezen zijn die voor de nabije militaire basis, “The Shape” werken, ze zijn naar eigen zeggen verliefd geworden op de familiale sfeer van La Sambresse. Zij gingen later die dag een traditioneel Canadees gerecht klaarmaken.
Het gesprek verplaatst zich naar de brouwerij aan de achterzijde het gebouw wanneer een andere Jean zegt: “Jaren terug wandelde ik hier binnen voor wegaanwijzingen, ik was verdwaald. Na een aantal glazen was ik helemaal voor het idee gewonnen en besloot ik Alain’s trouwe assistent bij het brouwen te worden.” Nog een Jean (dit maal een vrouw genaamd Jeannine) begint ons sneden zwarte pens te serveren, terwijl ze één van hun laatste “Sambresse Blonde” inschenkt.
    

Jean-Francois neemt me mee naar de achterzijde van het gebouw en in de brouwerij. Hij toont me de brouw-en fermentatie tanks. Het brouwproces wordt gestart met behulp van een mashstaff, zegt hij, hierdoor worden de korrels gelijkmatig verspreid in het kokende water. "Niet iedereen doet dit in onze branche" bekent hij, "de meesten zijn sterk afhankelijk van machines en automatisering, maar onze aanpak garandeert extra kwaliteit."  

Een klein religieus standbeeld in een hoek van de brouwerij houdt toezicht op het proces; het is Saint-Arnould. Volgens de legende werd vader Arnould in de Middeleeuwen opgeroepen om de zieke lokale bevolking te helpen.

Waterverontreiniging kwam toen zeer frequent voor. De vader wist al snel dat er bier gebrouwen moest worden om ziektes te voorkomen en te genezen, aangezien alcohol bacteriën dood. Terug in de keuken informeerde ik naar het hop veld aan de overkant van de straat, "dat is mijn oogappel" zegt Alain "en de eerste didactische hop boerderij in België".  Alain benadrukt de kwaliteit van zijn hop en het type landbouw die ze er uitvoeren. Hij vertelt fier toen brouwerij DuBuisson om advies kwam vragen, omdat ook zij een eigen hop boerderij wilden. De hop die geproduceerd wordt door La Sambresse zijn Styrian Golding (ongeveer 60% van de productie), Saaz (24%) en Hallertau (14%).  Het hop veld produceert ook een zeer unieke en zeldzame vorm van hop die door Alain "Buvrinnes" genoemd wordt - een aromatische hop.

Bieren geproduceerd met die hop zijn een blond, donker, xmas en een "abdij" bier.

2.De Plukker

België staat bekend om zijn hop velden. De meest bekende hop velden van het land bevinden zich in het noordelijk deel van Vlaanderen in een gebied genaamd Poperinge. Je bent misschien niet meteen bekend met deze plaats, maar je kent ongetwijfeld wel de  lokale bier producenten zoals Saint Bernardus en de Abdij van Westvleteren - allebei producenten van top bekroonde bieren zoals de Westvleteren 12 en ABT12.   Volgens de legende waren er tijdens de Middeleeuwen teveel kleermakers in de regio en de hertog van Vlaanderen voerde een stop in voor kleermakers die verder lagen dan drie wandeluren van Ieper, Gent en Kortrijk.  Boeren, die al erg arm waren, hadden geen andere keus dan hop boeren te worden.

Deze traditie wordt nog steeds in ere gehouden dankzij vele hop boeren en in het bijzonder De Plukker, met wie ik het genoegen had om afgelopen september een verse hop brouwsel te oogsten en te lanceren, samen met Kris en Joris, de eigenaren van De Plukker.

Geloof me, het was een hele uitdaging. Om 4u00 opstaan en 1,5 uur noordwaarts reizen, om dan uiteindelijk mijn gastheren te ontmoeten. Kris verwelkomt me op de brouwerij met een kop koffie in de hand en brengt me naar de keuken waar hij mij een tas koffie inschenkt. Joris is al op de akkers en de eerste partij verse hop kan elk moment in de fabriek aankomen.  De Plukker staat bekend als een hopboerderij brouwerij. Ze kweken hun eigen hop en verkopen de resterende opbrengst aan andere brouwerijen, waarvan enkele zelfs in het buitenland gevestigd zijn. 

Wanneer ik aankom in de nabijgelegen fabriek word ik verwelkomd door Joris. "We exporteren onze hop ook naar Engeland en Duitsland" voegt hij eraan toe met gemengde gevoelens. Een groot deel van zijn opbrengst vertrekt dan ook welliswaar naar het buitenland. Wanneer de hop in de fabriek aankomt, worden de bloemen zorgvuldig gescheiden van de stengels in roterende machines, dan gedroogd en verpakt in grote zakken van 20kg. De bloemen worden gebruikt tijdens het brouwproces, de rest fungeert als veevoeder.

Er worden verschillende soorten hop geproduceerd op de Plukker hopboerderij brouwerij:

-Cascade (USA) sinds 1970, een aromatische bloemen hop met smaken die neigen naar citrus en pompelmoes, intensiteit van 9/10. Het wordt gebruikt voor hun Keikoppenbier (Blond) en All Inclusive IPA (Blond).
-Challenger (VK) sinds 1972, heeft een dubbel gebruik voor zowel het conserveren van het bier, alsook het toevoegen van aroma’s van groene thee en florale karakteristieken aan het brouwsel. Het heeft een gematigde intensiteit (7/10). Vergeleken met Cascade. De Plukker gebruikt deze hop alleen voor zijn All Inclusive IPA.
-Fuggle (VK) sinds 1875, aromatische "munt" hop met intensiteit van 6/10. Het wordt alleen gebruikt voor de All Inclusive IPA.
-Goldings (VK) sinds 1790, ook tamelijk zacht met zijn florale lavendel aroma, specerijen en honing boventonen. Intensiteit vergelijkbaar met Fuggle. Ook gebruikt voor de All Inclusive IPA, alsmede Keikoppenbier en Rookop (bruin bier).
-Phoenix (VK) sinds 1996, zoete bittere hop met zowel chocolade en dennen aroma's. Een zoete intensiteit van 5/10. Gebruikt voor de Single Green Hop en de All Inclusive IPA.
-Pilgrim (VK) sinds 2001, pompelmoes en kruidig en heeft hierdoor een tweeledig doel voor een intensiteit die niet hoger is dan 6/10.  Gebruikt voor de productie van de All Inclusive en de Tripel Plukker.
-WGV (VK) sinds 1911, milde klassieke bitterheid vaak terug te vinden in bieren en alleen gebruikt voor de All Inclusive IPA. Intensiteit 7/10.

Terug in de brouwerij vraagt Kris me 6 plastic manden te nemen en te vullen met verse "Goldings" en "Phoenix" net voor deze de droger ingaan en terug naar de brouwerij. Mijn verse hop brouwdag gaat beginnen.

Vandaag produceren we van een verse hop brouwsel een all-inclusive IPA en het belooft een lange dag te worden, aangezien zelfs de mout nog gemalen moet worden. 

Tijdens het kookproces wordt de verse hop uiteindelijk toegevoegd aan het wort, zowel 20 minuten na aanvang van het proces, als 20 minuten voor het einde van het proces. 

Het resultaat is een zeer evenwichtige IPA op Belgische wijze, verfrissend voor de aankomende herfst.

newsletter